Nội dung chính
Xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam năm 2025 lần đầu vượt ngưỡng 17 tỷ USD, mở ra bước ngoặt quan trọng cho ngành.
Thị trường Mỹ – Động lực chính cho tăng trưởng
Theo ông Phùng Quốc Mẫn, Chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP.HCM (HAWA), năm 2025 ngành gỗ phải đối mặt với thuế đối ứng, điều tra chống bán phá giá và quy định EUDR của EU. Dù vậy, kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ vẫn tăng 4,4% đạt 9,46 tỷ USD, chiếm 55% tổng kim ngạch.
USITC ghi nhận trong 8 tháng đầu năm, Mỹ nhập khẩu đồ nội thất bằng gỗ từ Việt Nam đạt 6,1 tỷ USD, tăng 9% so với cùng kỳ 2024 và chiếm 45,3% tổng nhập khẩu của Mỹ.
Mở rộng sang Nhật Bản và Trung Quốc
Xuất khẩu sang Nhật Bản tăng mạnh hơn 23%, lần đầu vượt 2 tỷ USD (2,153 tỷ USD), khiến Nhật Bản trở thành thị trường thứ hai sau Mỹ. Trung Quốc vẫn duy trì vị trí thứ ba với 2,086 tỷ USD, đánh dấu năm thứ hai liên tiếp kim ngạch trên 2 tỷ USD.
Ba thị trường “tỷ đô” này chiếm gần 80% tổng kim ngạch gỗ và sản phẩm gỗ năm 2025.
Sản phẩm chủ lực: Đồ nội thất bằng gỗ
Theo Cục Xuất nhập khẩu, trong 11 tháng 2025, xuất khẩu đồ nội thất bằng gỗ đạt 9,434 tỷ USD, chiếm gần 61% tổng giá trị. Các mặt hàng khác trên 1 tỷ USD gồm: dăm gỗ 2,22 tỷ USD; gỗ, ván và ván sàn 2,091 tỷ USD; viên nén gỗ 1,081 tỷ USD.
Chuyển đổi chính sách khoán rừng: Từ an sinh sang sản xuất
TS Hà Công Tuấn, Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Nông nghiệp, nhấn mạnh cần tách rạch chính sách khoán rừng khỏi mục tiêu an sinh xã hội, biến nó thành công cụ thúc đẩy phát triển kinh tế lâm nghiệp. Các nghị định 01/1995, 135/2005 và 168/2016 đã liên tục cải tiến mô hình khoán, nhưng nhiều hợp đồng sắp hết hạn và có dấu hiệu vi phạm.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Quốc Trị đồng quan điểm, chỉ ra bất cập trong quản lý đất đai và rừng. Kết luận 103‑KL/TW của Bộ Chính trị (2/12/2024) đề nghị hoàn thiện thể chế, đặc biệt là pháp luật về đất đai và tài sản công, để nâng cao hiệu quả các công ty nông, lâm nghiệp.
Triển vọng và đề xuất chính sách
Để duy trì đà tăng trưởng, các nhà hoạch định cần:
- Đàm phán giảm thuế đối ứng và giải quyết các vụ điều tra chống bán phá giá với Mỹ.
- Thúc đẩy tiêu chuẩn môi trường để đáp ứng yêu cầu EUDR của EU.
- Đầu tư vào công nghệ chế biến gỗ cao cấp, nâng giá trị gia tăng.
- Rà soát, thu hồi các hợp đồng khoán rừng vi phạm, đồng thời tạo cơ chế hỗ trợ chuyển đổi sang mô hình sản xuất bền vững.
Với những biện pháp này, ngành gỗ Việt Nam không chỉ giữ vững vị thế trên các thị trường “tỷ đô” mà còn mở rộng sang các ngách mới, góp phần quan trọng vào cân bằng thương mại và tạo việc làm cho hàng triệu người.
