Nội dung chính
Văn phòng đăng ký đất đai vẫn giữ nguyên mô hình đơn vị sự nghiệp công lập sau Nghị định 90. Văn bản hợp nhất Nghị định 90/VBHN-BNNMT vừa được Bộ Nông nghiệp và Môi trường công bố, xác định rõ vị trí pháp lý của Văn phòng đăng ký đất đai trong hệ thống quản lý nhà nước về đất đai.
1. Vị trí pháp lý và vai trò
Theo quy định, Văn phòng đăng ký đất đai là tổ chức thực hiện đăng ký đất đai, trực thuộc cơ quan quản lý đất đai cấp tỉnh và hoạt động dưới dạng đơn vị sự nghiệp công lập. Đơn vị này chịu trách nhiệm cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (sổ hồng), đo đạc, chỉnh lý, lập bản đồ địa chính, đồng thời vận hành hệ thống thông tin đất đai.
2. Chức năng và nhiệm vụ chính
Văn phòng đăng ký đất đai thực hiện các công việc quan trọng bao gồm:
- Đăng ký đất đai do Nhà nước giao quản lý;
- Đăng ký quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất;
- Đăng ký biến động đất đai khi có thay đổi về quyền sử dụng hoặc tài sản;
- Đo đạc, chỉnh lý, lập và trích lục bản đồ địa chính;
- Cấp, đính chính, thu hồi, hủy sổ hồng và hủy kết quả đăng ký biến động theo quy định pháp luật.
Ngoài ra, Văn phòng còn kiểm tra mảnh trích đo, xác nhận sơ đồ tài sản gắn liền với đất và thực hiện đăng ký các biện pháp bảo đảm bằng quyền sử dụng đất.
3. Cơ cấu tổ chức và chi nhánh
Đơn vị bao gồm các phòng chuyên môn và các chi nhánh đặt tại huyện hoặc khu vực. Khi đáp ứng đủ tiêu chuẩn pháp luật, chi nhánh có thể thành lập phòng chuyên môn riêng và thực hiện chức năng theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
4. Tư cách pháp nhân, tài chính và nguồn thu
Văn phòng đăng ký đất đai và các chi nhánh có tư cách pháp nhân, con dấu riêng, mở tài khoản ngân hàng và thực hiện hạch toán tài chính theo quyết định của UBND cấp tỉnh. Nguồn tài chính bao gồm ngân sách nhà nước, phí, lệ phí theo quy định và các khoản thu hợp pháp từ dịch vụ công về đất đai.
5. Phí dịch vụ và quy trình thu phí
Đối với thủ tục đăng ký và cấp sổ hồng, đơn vị thu phí thẩm định hồ sơ, kiểm tra tính đầy đủ và thống nhất thông tin. Các công việc khác trong thủ tục hành chính đất đai được tính phí theo mức giá dịch vụ công do UBND cấp tỉnh công bố.
6. Cơ chế phối hợp và cải tiến quản lý
Nghị định 90 quy định UBND cấp tỉnh phải ban hành quy chế phối hợp giữa Văn phòng đăng ký đất đai, các chi nhánh, cơ quan quản lý đất đai cấp xã, UBND cấp xã, cơ quan tài chính và thuế. Mục tiêu là tạo cơ chế đồng bộ, giảm chồng chéo, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Nhờ việc phân định rõ vai trò, trách nhiệm, hệ thống quản lý đất đai sẽ được nâng cao kỷ luật hành chính, công khai, minh bạch và hiệu quả hơn trên toàn địa bàn.