Nội dung chính
Tiêu dùng nội địa là động lực tăng trưởng kinh tế. Ảnh: Đức Thanh
Hiện trạng tiêu dùng 2025: Số liệu và xu hướng
Theo Cục Thống kê, trong 8 tháng đầu năm, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ đạt 4.579.000 tỷ đồng, tăng 9,4 % so với cùng kỳ năm trước. Đây là minh chứng rõ nhất cho sự phục hồi tích cực mà Bộ trưởng Ngân sách Nguyễn Văn Thắng đã nhấn mạnh trong các báo cáo thường niên.
- Lượng khách quốc tế vào Việt Nam trong 8 tháng đạt 13,9 triệu lượt, tăng 21,7 %.
- Tốc độ tăng trưởng tiêu dùng thực (loại trừ yếu tố giá) chỉ còn 7,2 %, thấp hơn 8 % của cùng kỳ 2024.
- So sánh với các năm trước: 2022 (+20,7 %), 2023 (+11,1 %), 2019 (trước Covid‑19) (+12,1 %).
So sánh với mục tiêu của Nghị quyết 25/2025/NQ‑CP
Nghị quyết đặt mục tiêu tăng tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ 12 % năm 2025, trong khi dự báo của Bộ Tài chính cho thấy mức tăng chỉ khoảng 10 %. Khoảng cách này cho thấy tiêu dùng chưa đạt đà bứt phá.
Thách thức: Tại sao tiêu dùng chưa bứt phá?
Ngân hàng Thế giới (World Bank) chỉ ra một số nguyên nhân chủ yếu:
- Thu nhập thực của hộ gia đình chưa tăng đủ mạnh để chuyển thành tiêu dùng.
- Lòng tin người tiêu dùng giảm, dẫn đến tỷ lệ tiết kiệm dự phòng cao (37,2 % tháng 12/2024).
- Các lĩnh vực dịch vụ và bán lẻ chưa phát triển đồng đều; còn tồn tại vấn nạn buôn lậu, hàng giả, vi phạm sở hữu trí tuệ trên môi trường thương mại điện tử.
- Liên kết du lịch – đặc sản địa phương còn hạn chế, chưa khai thác tối đa tiềm năng du lịch nội địa.
Quan điểm quốc tế: Nhận định của World Bank
WB ước tính tiêu dùng tư nhân sẽ chiếm 53 % GDP năm 2025, giảm so với 58 % năm 2019 và thấp hơn mức trung vị 63 % của các nền kinh tế Đông Á. Mặc dù đóng góp 52 % GDP năm 2024, xu hướng giảm dần cảnh báo rủi ro cho tăng trưởng dài hạn.
Giải pháp kích cầu: Chính sách và đề xuất thực tiễn
Chính phủ và các bộ, ngành đã triển khai một loạt biện pháp, trong đó nổi bật:
- Giảm 2 % thuế giá trị gia tăng (VAT) cho một số nhóm hàng tiêu dùng thiết yếu.
- Khởi động chiến dịch “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”.
- Tổ chức các hội chợ mua sắm quy mô quốc gia (Hội chợ mùa thu, Tết, xuân).
- Đẩy mạnh chương trình kích cầu du lịch 2025, kết hợp phát triển sản phẩm du lịch gắn với văn hoá và đặc sản địa phương.
- Hoàn thiện Đề án phát triển công nghiệp giải trí, tạo ra nhu cầu mới cho tiêu dùng nội địa.
- Thúc đẩy giải ngân đầu tư công – theo bà Mariam J. Sherman, Giám đốc WB khu vực, đây là yếu tố then chốt để duy trì tốc độ tăng trưởng.
Kế hoạch đầu tư hạ tầng và tác động tới tiêu dùng
Ngân hàng UOB gần đây đánh giá cao kế hoạch đầu tư hạ tầng trị giá 48 tỷ USD (250 dự án). Trong đó:
- Nhà nước tài trợ 129 dự án, tổng vốn 18 tỷ USD, tập trung vào đô thị và giao thông.
- 121 dự án còn lại huy động 30,5 tỷ USD từ khu vực tư nhân và nhà đầu tư nước ngoài.
Đầu tư hạ tầng không chỉ tạo công ăn việc làm mà còn kích thích tiêu dùng tại các khu vực phát triển, đóng góp trực tiếp vào mục tiêu tăng trưởng GDP.
Kết luận và lời kêu gọi hành động
Tiêu dùng nội địa vẫn là động lực cốt lõi, nhưng để chuyển từ “phục hồi tích cực” sang “bứt phá thực sự”, cần đồng thời nâng cao thu nhập thực, cải thiện môi trường tiêu dùng và thực hiện đồng bộ các chính sách kích cầu. Bạn nghĩ gì về các giải pháp trên? Hãy chia sẻ ý kiến và theo dõi các cập nhật mới nhất để không bỏ lỡ cơ hội đầu tư vào các ngành tiềm năng.
