Thịt heo là nguồn protein phổ biến, nhưng nếu không kiểm tra kỹ lưỡng có thể ẩn chứa bệnh, hoá chất hoặc ký sinh trùng gây hại. Bài viết dưới đây tổng hợp các tiêu chí khoa học, lời khuyên của chuyên gia và cách thực hành để bạn lựa chọn thịt heo sạch, bảo vệ sức khỏe gia đình.

Màu sắc và độ đàn hồi: Tiêu chí đầu tiên

Thịt heo tươi ngon thường có màu hồng nhạt tới đỏ hồng, không xuất hiện màu xám, xanh hoặc tím. Khi ấn nhẹ bằng ngón tay, vết lõm nên ngay lập tức hồi lại, chứng tỏ độ đàn hồi tốt. Mùi nhẹ, hơi “ngái ngái” tự nhiên cũng là dấu hiệu an toàn.

Dấu hiệu thịt heo nhiễm dịch tả châu Phi (ASF)

ASF là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, không ảnh hưởng tới con người nhưng làm hỏng thịt. Các dấu hiệu nổi bật:

• Da và tai có đốm xuất huyết lấm tấm, tai có màu tím xanh.
• Thịt có màu lạ: nâu, đỏ thâm, tím tái, hoặc xám, xanh nhạt.
• Độ đàn hồi giảm, khi ấn tay thịt rỉ nước nhớt.

Thói quen mua thịt không an toàn: Rủi ro từ vi khuẩn

Ba hành vi thường gây tăng nguy cơ nhiễm khuẩn:

1. Đứng chọn miếng thịt quá lâu, cho nhiệt độ môi trường lên cao.
2. Mua thịt đã được xay sẵn mà không biết cối xay có được rửa sạch.
3. Mua số lượng lớn trong một lần, khiến thịt tiếp xúc với không khí lâu.

Theo WHO, khoảng 600 triệu trường hợp ngộ độc thực phẩm xảy ra mỗi năm, trong đó thực phẩm không được xử lý sạch sẽ chiếm tới 30%.

Cách rửa thịt heo không làm mất chất dinh dưỡng

Không nên rửa thịt bằng nước sôi. Nhiệt độ cao làm đóng lại lớp protein trên bề mặt, kèm theo cả các chất độc nếu có. Phương pháp an toàn:

• Sử dụng nước lạnh hoặc nước ấm (không quá 40°C) để rửa nhẹ.
• Thêm giấm táo (1–2 muỗng canh/ lít nước) hoặc muối biển để giảm bám bẩn.
• Rửa kỹ dưới vòi nước chảy liên tục, sau đó để ráo bằng khăn sạch.

Thịt heo siêu nạc do hoá chất tăng trọng: Dấu hiệu nhận biết

Những con heo được cho ăn hoá chất tăng trọng thường cho ra thịt:

• Lớp mỡ mỏng dưới 1 cm, lỏng lẻo, phần nạc bám sát da.
• Bề mặt nhầy, có đốm đỏ đậm bất thường.
• Mùi tanh hơn so với thịt heo tự nhiên.

Theo Nghiên cứu khoa học, việc dùng chất tăng trưởng có thể làm giảm hàm lượng protein và tăng nguy cơ dư lượng hoá chất trong cơ thể.

Kiểm tra nước luộc: Thịt heo sạch hay không

Sau khi luộc, quan sát nước dùng:

• Nước trong suốt, mùi thơm và lớp váng mỡ xuất hiện dưới dạng vết lớn → thịt sạch.
• Nước đục, mùi không dễ chịu hoặc mỡ tách thành các vòng tròn nhỏ → có thể là thịt siêu nạc, chứa chất bảo quản.

Phát hiện sán và ký sinh trùng trong thịt heo

Thịt nhiễm sán thường có:

• Màu sậm hơn (đỏ hoặc nâu đậm).
• Xuất hiện đốm trắng hoặc “bọc” sán khi cắt thớ dọc.
• Mùi hôi, không giống mùi tự nhiên của thịt.

Khi phát hiện bất kỳ dấu hiệu nào trên, nên loại bỏ ngay và không sử dụng cho bất kỳ món ăn nào.

“Hô biến” thịt ôi thành tươi: Cách người bán lừa dối

Một số người bán dùng hàn the, muối diêm hoặc các hoá chất màu để làm thịt trở nên đỏ tươi. Khi ướp, thịt sẽ mất độ dẻo, thớ săn, không co giãn như thịt tươi thực sự.

Hãy luôn ngửi mùi, kiểm tra độ đàn hồi và nếu có nghi ngờ, không nên mua.

Nguyễn Duy Thịnh, Phó giáo sư, Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm – Đại học Bách Khoa Hà Nội

Bùi Đắc Sáng, Lương y đa khoa, Hội Đông y thành phố Hà Nội

Mai Phương