Nội dung chính
2025: Kinh tế số đã vươn lên thành trụ cột tăng trưởng
Kinh tế số Việt Nam đạt giá trị gia tăng 72,1 tỷ USD, tăng 14,6 % và chiếm hơn 14 % GDP năm 2025 (Cục Thống kê, 2025).
Mặc dù con số ấn tượng, Nghị quyết 57 vẫn đặt mục tiêu tham vọng: từ 14 % hiện tại lên 30 % GDP vào năm 2030 và 50 % vào năm 2045. Khoảng cách còn hàng chục điểm phần trăm, đòi hỏi cả chiến lược và thực thi mạnh mẽ.
Phát triển tuần tự và các chỉ số trọng yếu
Theo dữ liệu 2021‑2025, tỷ trọng giá trị gia tăng của kinh tế số tăng đều từ 12,87 % GDP (2021) lên 14,02 % (2025), trung bình khoảng 13,2 %. Trong đó, lĩnh vực cốt lõi – sản xuất thiết bị điện tử, máy tính, viễn thông, lập trình và xử lý dữ liệu – chiếm 8,13 % GDP, còn phần số hoá các ngành khác 5,05 %.
Nhóm ngành lõi đóng góp 8,42 % GDP (≈43,3 tỷ USD), chiếm hơn 60 % tổng giá trị kinh tế số và hoạt động như hạ tầng công nghệ cho toàn bộ nền kinh tế.
Địa phương dẫn đầu và những “cực số hoá”
Trong 34 tỉnh, thành, có bốn địa phương vượt ngưỡng 20 % GRDP: Bắc Ninh (46,30 %), Thái Nguyên (29,53 %), Phú Thọ (22,71 %) và Hải Phòng (22,28 %) (Cục Thống kê, 2025). Bắc Ninh nổi bật nhờ tập trung các doanh nghiệp công nghệ cao và sản xuất linh kiện điện tử.
Hà Nội (17,34 %) và TP.HCM (13,43 %) dù tỷ trọng thấp hơn do quy mô GRDP lớn, nhưng vẫn là trung tâm dịch vụ số, kinh tế chia sẻ và khởi nghiệp sáng tạo.
Ngược lại, một số lĩnh vực như thú y, trợ giúp xã hội, điều dưỡng chỉ chiếm 0,01 % giá trị kinh tế số – minh chứng cho sự chênh lệch chuyển đổi số giữa các ngành.
FDI công nghệ cao: Động lực hay chỉ là nguồn vốn thụ động?
Trong gần 40 năm mở cửa, Việt Nam đã thu hút hơn 525 tỷ USD vốn đăng ký FDI, trong đó thực hiện hơn 330 tỷ USD qua 44.800 dự án. Các tập đoàn như Intel, Samsung, Foxconn, NVIDIA, Qualcomm đã chọn Việt Nam làm căn cứ sản xuất, mang theo công nghệ tiên tiến và chương trình đào tạo nhân lực.
Những dự án này đã tạo nền tảng cho khu vực kinh tế số lõi, tạo việc làm và thúc đẩy chuỗi cung ứng nội địa. Tuy nhiên, phần lớn vẫn tập trung vào lắp ráp và gia công, giá trị gia tăng thấp hơn so với tiềm năng đổi mới sáng tạo. Các lĩnh vực như bán dẫn, AI, công nghệ sinh học và vật liệu mới vẫn chiếm tỷ lệ hạn chế.
Nghị quyết 57: Cam kết chính trị và hành động “đột phá”
Khác với các nghị quyết trước, Nghị quyết 57 được Chủ tịch Đảng trực tiếp chỉ đạo, đặt khoa học, công nghệ và chuyển đổi số vào trung tâm chiến lược quốc gia. Ngay trong năm đầu triển khai, Quốc hội và Chính phủ đã khởi động các cơ chế thí điểm, chương trình hành động đồng bộ, bao trùm toàn bộ bộ, ngành và địa phương.
Triết lý “hành động đột phá, lan tỏa kết quả” đòi hỏi chuyển từ quản lý theo tiến độ sang quản lý theo mục tiêu và kết quả thực tế – từ “có làm” sang “làm đến nơi đến chốn”.
Giai đoạn “tăng tốc” 2026: Kiểm nghiệm thực tiễn
Năm 2026 sẽ là mốc kiểm chứng: kinh tế số cần chứng minh năng suất lao động cải thiện, chi phí giao dịch giảm, dịch vụ công tiện lợi hơn và mức độ hài lòng của doanh nghiệp, người dân tăng lên. Nếu đạt được, kinh tế số sẽ trở thành động lực trung tâm của mô hình tăng trưởng bền vững, tự chủ và dựa trên tri thức. Nếu không, nó chỉ là lớp sơn công nghệ phủ lên nền kinh tế truyền thống.
Lan Anh
