Nội dung chính
Người nổi tiếng không thể vừa muốn đứng trên đỉnh cao danh vọng, vừa muốn được “chửi bới” một cách vô tư.
Người nghệ sĩ: Con người và Người của công chúng
Vụ “đốp chát” của Lệ Quyên đã khiến dư luận bức xúc, và lập luận “nghệ sĩ cũng là con người” nhanh chóng được đưa ra để biện minh cho cảm xúc của công chúng. Đúng, mọi người đều là con người, nhưng khi một nghệ sĩ bước lên sân khấu – dù là thực tế hay ảo – họ đồng thời trở thành người của công chúng với quyền lực văn hoá và trách nhiệm kiểm soát hành vi.
Tiêu chuẩn kép trong hành vi công chúng
Trong không gian riêng tư, mỗi người có quyền giận dữ, khóc lóc, thậm chí chửi bới. Khi lời nói được đăng lên tài khoản có dấu xanh, chúng không còn là lời riêng tư mà trở thành phát ngôn công khai, mang tính đại diện cho hình ảnh nghệ sĩ. Đòi hỏi “xả giận” đồng thời giữ “đặc quyền” của ngôi sao là một dạng tiêu chuẩn kép, làm suy yếu thương hiệu cá nhân.
Quyền lực văn hoá đi kèm với trách nhiệm
Ngành công nghiệp giải trí bán “sự thăng hoa” và “hình mẫu” chứ không phải “tầm thường”. Khi hành vi của nghệ sĩ làm ô nhiễm tài sản công – tức là hình ảnh văn hoá được công chúng tin tưởng – các cơ quan quản lý có quyền can thiệp. Trong bối cảnh Việt Nam đang xây dựng môi trường mạng an toàn, việc này càng trở nên thiết yếu.
Ví dụ thực tiễn: Chính sách “Zero Tolerance” của Hàn Quốc
Những công ty giải trí lớn như HYBE (quản lý BTS) và SM Entertainment áp dụng chính sách “Zero Tolerance” đối với các hành vi gây tranh cãi. Họ cập nhật tiến độ vụ việc mỗi ba tháng qua tài khoản chính thức, tạo ra một “hệ miễn dịch truyền thông” giúp giảm thiểu rủi ro khủng hoảng.
Quản trị khủng hoảng: Quy trình “căn phòng lạnh”
Theo nghiên cứu của Nielsen (2023), 78% các thương hiệu giải trí có quy trình kiểm duyệt nội dung trước khi phát ngôn công khai. Quy trình này thường bao gồm:
- Thu thập thông tin và đánh giá mức độ ảnh hưởng.
- Tham khảo ý kiến pháp lý và truyền thông.
- Áp dụng quy tắc “trì hoãn 24h” trước khi trả lời.
Áp dụng quy trình này giúp nghệ sĩ nhận diện cơn giận, tránh phản hồi tiêu cực và bảo vệ thương hiệu cá nhân.
Hình ảnh minh hoạ
Hậu quả của “ăn thua đủ”
Khi nghệ sĩ phản ứng bằng ngôn từ thô tục, khán giả không nhớ ai đúng, ai sai; họ chỉ ghi nhớ “Nghệ sĩ đang văng tục”. Vết bẩn này dễ dàng lấn át những hình ảnh đẹp, vì “vết bẩn trên áo lụa luôn thu hút hơn độ bóng của lụa”.
Khán giả mong muốn nghệ sĩ có “bản lĩnh văn hoá” – không phải thánh nhân, nhưng phải có khả năng tiêu hoá cảm xúc tốt hơn người thường. Đây không phải là bất công, mà là sự phân công lao động xã hội: bác sĩ bình tĩnh trước máu, lính cứu hỏa trước lửa, và nghệ sĩ trước “thị phi” (từ ngữ thô tục).
Chiến lược im lặng chủ động
Im lặng không đồng nghĩa với nhu nhược. “Im lặng là vàng” nhưng “nói đúng lúc là kim cương”. Khi được đào tạo, nghệ sĩ có thể chọn im lặng chủ động, để tránh tạo ra “nhiễm bẩn thương hiệu”. Điều này đã được chứng minh ở các thị trường quốc tế, nơi các nghệ sĩ thường phản hồi qua đại diện truyền thông hoặc luật sư.
Kết luận: Bài học cho mọi nghệ sĩ
Vụ việc của Lệ Quyên là lời nhắc nhở rằng tự do ngôn luận không đồng nghĩa với tự do thỏa mãn mọi cảm xúc. Khi cầm micro của công chúng, nghệ sĩ cần tỉnh táo, tuân thủ chuẩn mực và có quy trình quản trị khủng hoảng chuyên nghiệp. Chỉ khi vậy, hình ảnh thương hiệu mới bền vững trong môi trường số đầy “bể cá mập”.
Bạn đã bao giờ gặp tình huống nghệ sĩ phản ứng không đúng chuẩn mực? Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn và theo dõi chúng tôi để nhận thêm những phân tích sâu sắc về quản trị thương hiệu cá nhân.
