Nội dung chính
AI đang thay thế thao tác “bấm mua” của con người, mở ra kỷ nguyên thương mại ủy quyền. Khi bạn chỉ cần nhắn một tin nhắn cho trợ lý ảo – “đặt tiệc sinh nhật Peppa Pig, ngân sách 200 USD, giao trước thứ Bảy” – các “đặc vụ AI” sẽ quét khắp các sàn thương mại, so sánh giá, chọn sản phẩm và hoàn tất thanh toán mà không cần bạn rời bàn làm việc.
AI chiếm hơn ba phần tư giao dịch mua sắm trên máy tính
Theo dữ liệu mới nhất từ Adobe Analytics, vào đầu năm 2026, 75% các giao dịch mua sắm trên máy tính và 25% trên điện thoại được khởi tạo từ các đề xuất AI. Tỷ lệ chuyển đổi của nguồn AI cao tới 30% so với tìm kiếm truyền thống và 22% so với các nền tảng xã hội, cho thấy người tiêu dùng không chỉ xem mà còn sẵn sàng chi tiền khi AI loại bỏ giai đoạn “đãi cát tìm vàng”.
Cuộc chiến giữa các ông lớn: Amazon vs. các đặc vụ AI
OpenAI, Perplexity và một loạt startup AI đã ký hợp đồng tích hợp mua sắm trực tiếp vào nền tảng chat của mình. Từ cuối‑năm 2024, OpenAI cho phép người dùng mua hàng trong giao diện ChatGPT qua các đối tác như Target, Instacart và Walmart. Perplexity ra mắt “AI Shopper” cho phép người dùng trả phí để bot tự động nghiên cứu, đặt hàng và thanh toán.
Amazon – đế chế quảng cáo trị giá 56 tỷ USD – phản ứng bằng cách xây dựng “bức tường lửa” ngăn các bot AI truy cập dữ liệu sản phẩm. Công ty còn triển khai trợ lý nội bộ Rufus và công cụ “Buy For Me” nhằm giữ người dùng trong hệ sinh thái khép kín.
“Chừng nào Amazon vẫn là tay chơi lớn nhất, ChatGPT khó có thể giành được hộp mua hàng,” bà Sucharita Kodali, chuyên gia phân tích tại Forrester, chia sẻ với Modern Retail.
SEO truyền thống vs. SEO cho AI: Định hướng mới cho thương hiệu
Báo cáo của Capgemini cho biết 25% người tiêu dùng toàn cầu đã sử dụng AI tạo sinh để mua sắm trong năm 2025. Dren Yang, Phó Chủ tịch Capgemini, nhấn mạnh: “Các thương hiệu cần chuyển từ tối ưu hoá công cụ tìm kiếm sang tối ưu hoá để được thuật toán AI lựa chọn.”
Điều này đồng nghĩa với việc từ khóa ngắn gọn không còn đủ sức. AI yêu cầu dữ liệu phong phú, ngữ cảnh chi tiết – ví dụ, thay vì chỉ mô tả “váy đỏ size M”, mô tả nên là “váy đỏ silk, phù hợp tiệc cưới mùa thu ở Paris, kích cỡ size M”. Shopify đã khai trương tính năng Agentic Storefronts giúp các AI “đọc hiểu” catalog và trả về thẻ thông tin chi tiết trong cuộc trò chuyện.
Thách thức về niềm tin và độ chính xác
Mặc dù 63% người tiêu dùng muốn AI cá nhân hoá trải nghiệm, nhưng 71% lo ngại về bảo mật dữ liệu, theo khảo sát của Capgemini. Câu hỏi then chốt: liệu bạn có dám để một bot quẹt thẻ tín dụng 500 USD mà không có xác nhận cuối cùng?
Vanessa Lee, Phó Chủ tịch Sản phẩm Shopify, xác nhận rằng tính năng Instant Checkout trong ChatGPT vẫn yêu cầu bước “xác nhận” cuối cùng để duy trì sự kiểm soát của người dùng.
CEO Amazon Andy Jassy cũng chỉ trích các “đặc vụ AI” hiện tại vì thông tin giá sai lệch và gợi ý chung chung, nhấn mạnh rào cản công nghệ trong việc xử lý yêu cầu thẩm mỹ phức tạp.
Tương lai của thương mại ủy quyền: Những bước tiếp theo
Năm 2026 không phải là đích cuối mà là giai đoạn sàng lọc. Các doanh nghiệp nhanh nhạy sẽ cung cấp dữ liệu chuẩn hóa, minh bạch và thời gian thực cho AI – yếu tố quyết định thuật toán ưu ái. Như Julie Bornstein, nhà sáng lập Daydream và cựu lãnh đạo Nordstrom, so sánh: “Nếu không có AI, việc tìm kiếm sản phẩm trong một kho hàng online vô tận sẽ trở nên bất khả thi.”
Trong những năm tới, chúng ta sẽ chứng kiến sự hội nhập sâu hơn giữa chatbot, trợ lý ảo và nền tảng thương mại; các nền tảng sẽ không chỉ đề xuất mà còn tự động hoàn tất giao dịch, biến “siêu thị thực tế” thành một trải nghiệm ảo hoàn toàn do AI điều khiển.
